لالای فرشته

شکستگی استخوان

چگونه می توانم بفهمم كه یكی از استخوان های كودك خردسالم شكسته است؟

استخوان های كودكان انعطاف پذیرتر بوده و بهتر از استخوان های افراد بزرگسال می توانند ضربات را تحمل كنند و در نتیجه، به سادگی نمی شكنند. اما اگر یك استخوان تحت فشار شدید قرار بگیرد باز هم امكان شكستن آن وجود دارد. البته فهمیدن اینكه آیا استخوان شكسته است یا نه، ممكن است برای شما دشوار باشد، اما برخی از نشانه های شكستن استخوان عبارتند از:

صدای شكستن

كبودی شدید

ورم

حساسیت شدید نسبت به لمس

درد شدید، خصوصا در صورتی كه فقط در یك منطقه باشد

كوفتگی

افزایش درد در صورت حركت

عدم توانایی یا تمایل برای استفاده از این عضو (اما اگر كودك می تواند عضو یا انگشتش را حركت بدهد، بدین معنا نیست كه آن استخوان قطعاً سالم است) در صورتی كه عضو یا مفصل، كج، خم یا خارج از جای طبیعی خود به نظر برسد.

اگر كودك شما فقط اندكی ورم داشته و هیچ كدام از سایر نشانه های شكستگی استخوان را ندارد، می توانید روی جراحت را یخ بگذارید و صبر كنید تا مشخص شود آیا جراحت بهتر می شود یا نه. اگر جراحت بهتر نشد یا حتی بدتر شد، بایستی او را برای معاینه به نزد پزشك ببرید. البته اگر اطمینان ندارید، بهتر است جانب احتیاط را نگه داشته و كودك خود را برای معاینه نزد پزشك متخصص ارتوپد ببرید.

شكستگی چیست؟

این واژه برای شكستگی ها (در هر اندازه ای) به كار می رود. چند واژه دیگر كه ممكن است در این زمینه بشنوید، عبارتند از:

Greenstick Fracture: یا شكستگی از نوع تركه سبز كه در آن یك طرف از استخوان خم می شود یا می شكند. این وضعیت در وسط استخوان های بلند اتفاق می افتد، مثلا در بازوها یا پاها.

Torus Fracture: یك طرف از استخوان روی خودش خم می شود، اما مشكلی برای طرف دیگر ایجاد نمی شود. در این حالت، استخوان در واقع نشكسته است بلكه ضعیف شده است. (اكثر شكستگی ها در كودكان، از نوع Greenstick یا Torus هستند)

شكستگی كامل (Complete Fracture): استخوان به طور كامل می شكند.

شكستگی بدون جابجاشدگی (Non-displaced Fracture): استخوان به طور كامل می شكند اما دو تكه استخوان در جای خود و در امتداد یكدیگر باقی می مانند.

شكستگی همراه با جابجاشدگی (Displaced Fracture): انتهای استخوان ها (در محل شكستگی) جدا می شوند و دیگر در امتداد یكدیگر قرار ندارند.

شكستگی بسته (Closed Fracture): پوست روی استخوان شكسته شده سالم مانده است.

شكستگی باز یا مركب (Open or Compound Fracture): استخوان شكسته از زیر پوست بیرون می زند.

مو برداشتن (Stress or Hairline Fracture): به حالتی گفته می شود كه بواسطه فشار مكرر بر روی استخوان، در آن ترك ایجاد شود.

آیا باید با اورژانس تماس بگیرم؟

اگر جراحتی به گردن، پشت، لگن یا جمجمه كودكتان وارد شده است، با اورژانس تماس بگیرید. سعی نكنید كودك را حركت دهید. اگر كودك شما تصادفی داشته كه موجب شده است یك استخوان شكسته پوستش را پاره كند و شكستگی باز اتفاق افتاده است، با اورژانس تماس بگیرید یا او را با حداقل حركت در عضو مجروح به اورژانس بیمارستان برسانید. یك شكستگی باز خطرناك ترین نوع شكستگی است، زیرا خطر خونریزی و عفونت وجود دارد. اگر كودك شما به شكستگی باز دچار شده، به محل جراحت دست نزنید یا آن را فوت نكنید. می توانید محل جراحت را با گاز استریل بپوشانید تا زمانی كه مراقبت های اورژانس به سراغ او بیاید. همچنین اگر جراحت های واضح در سینه یا شكم دارد یا اگر هر كدام از نشانه های زیر را از خود بروز داده است، سریعا با اورژانس تماس گرفته یا او را به اورژانس برسانید:

• ضربان ضعیف، تند یا نامنظم نبض

• پوست سرد یا آبی رنگ

• تنفس سریع و سطحی

• گیجی یا بی هوشی

• مشاهده خون در سرفه یا استفراغ خونی

اگر كودك شما شكستگی ای دارد كه خطرناك نیست، با متخصص اطفال تماس بگیرید. او احتمالا از شما می خواهد كه كودك را به مطب او ببرید یا شما را به یك اورژانس (و احتمالا رادیولوژی) راهنمایی می كند.

در همین حال، تا جایی كه می توانید سعی كنید كودك تان را آرام كنید. هرگز سعی نكنید استخوان شكسته را صاف كرده یا وضعیت آن را تغییر دهید. در صورتی كه می توانید، بهتر است از حركت عضو و كودك جلوگیری كنید تا مبادا بواسطه حركت، آسیب تشدید شود.

البته اگر تلاش برای بی حركت كردن ناحیه آسیب دیده منجر بدان می شود كه كودك مضطرب شده و بیشتر حركت كند، نگران نباشید؛ فقط او را به اورژانس برسانید. پیش از رفتن، هیچ خوردنی یا نوشیدنی به كودك ندهید زیرا اگر او به جراحی احتیاج داشته باشد، پزشكان باید صبر كنند تا معده اش خالی شود و سپس داروی بیهوشی را به او تزریق نمایند.

اگر نتوانم فورا كمك پزشكی خبر كنم، چه كار باید بكنم (مانند دور بودن تا نزدیك ترین بیمارستان)؟

اگر جعبه كمك های اولیه با خود دارید، مسكن های معمولی كودكان (مانند استامینوفن یا ایبوپروفن) می توانند به كاهش درد كمك كنند. برای تسكین موقتی درد علاوه بر مصرف دارو، می توانید از روش زیر استفاده كنید:

- یخ موجب كاهش درد و تورم می شود. اگر كیسه یخ ندارید، مقداری یخ را در پارچه یا پلاستیك بپوشانید و آن ها را با چكش یا كوبیدن روی یك چیز سخت (مثل یك دیوار سیمانی یا آجری) خرد كنید. یا می توانید از نخودفرنگی یا باقلای یخ زده استفاده كنید. هر بار كیسه یخ را به مدت 20 دقیقه در نزدیكی محل جراحت نگه دارید. - باند پیچی یا فشار ملایم به ناحیه آسیب دیده نیز ورم را كاهش می دهد. پس از اینكه محل جراحت را با یخ خنك كردید، یك باند كِشی یا پارچه‌ای را دور عضو مجروح بپیچید. باند باید محكم، اما نه بیش از حد سفت، بسته شود: باید بتوانید یك انگشت خود را بین باند و پوست فرو كنید. دائما سفتی باند را بررسی كنید. (اگر تورم این ناحیه ادامه پیدا كند، باندپیچی ممكن است دردناك شود)

- بالاتر قرار دادن عضو مجروح نیز درد و تورم را كاهش می دهد. اگر می توانید، كودك خود را در حالت درازكش و بی حركت قرار دهید، و یك بالش زیر عضو آسیب دیده بگذارید، به صورتی كه این عضو حدودا 15 سانتی متر بالاتر از قلبش قرار گیرد. - بی حركت كردن عضو با استفاده از یك تكیه گاه مناسب هم به كاهش درد كمك می كند. باز هم كافی است كه كودك را آتل بندی كنید، البته اگر موجب نمی شود كه كودك برای مقاومت در برابر كار شما بیشتر پیچ و تاب بخورد و البته اگر واقعا نمی توانید او را به اورژانس برسانید. یك چیزی پیدا كنید كه بتوانید به عنوان آتل مورد استفاده قرار دهید: یك شیء محكم و صاف كه بتواند تكیه گاه باشد مانند یك خط كش، لوله داخلی دستمال كاغذی لوله ای یا مجله یا كتاب لوله شده. سعی كنید چیزی پیدا كنید كه اندكی بزرگتر از استخوان و مفصلی باشد كه می خواهید آتل بندی كنید. یك پوشك یا پارچه نرم دور آن ببندید تا به پوست آسیب نرسد، سپس از نوارهای پارچه ای، بند كفش، دستمال یا كراوات برای نگه داشتن آن در كنار عضو استفاده نموده و آن را به مفصل های بالا و پایین جراحت ببندید.

نكاتی در مورد آتل های مرسوم:

• برای آتل بندی پا، یك تخته را در قسمت بیرونی پا (از كفل تا پاشنه) قرار دهید. یك تخته دیگر نیز در داخل پا (از كشاله ران تا پاشنه) قرار دهید. سطح داخلی تخته ها را كه در تماس با پوست است با پارچه یا پوشك بپوشانید تا از پای كودك محافظت شود. سپس با استفاده از نوارهای پارچه ای، تخته ها را در محل كشاله ران، ران، زانو و قوزك پا به یكدیگر ببندید یا با لوله كردن یك پتو و قرار دادن آن بین دو پای كودك، یك آتل درست كنید. سپس پاها را در محل كشاله ران، ران، زانو و قوزك پا، به یكدیگر ببندید.

• اگر مشكوك به شكسته شدن بازو، دنده یا ترقوه هستید، بازوی طرف آسیب دیده را در یك بند حمایل (از جنس پارچه یا دستمال) قرار داده و آن را دور شانه طرف دیگر بیندازید.

• برای انگشت شكسته، یك تكه دستمال یا پارچه را بین انگشت آسیب دیده و یكی از انگشتان سالم قرار داده و دو انگشت را به هم ببندید.

آیا شكستگی استخوان های بچه ها، سریع تر از استخوان های شكسته در افراد بزرگسال ترمیم می شوند؟

بله. در واقع استخوان شكسته كودك معمولا اگر فقط در یك قالب مناسب و بی حركت قرار گیرد به خوبی بهبود خواهد یافت، در حالی كه افراد بزرگسال غالبا برای ترمیم آن منطقه به جراحی نیاز دارند. البته اگر شكستگی استخوان كودك در محل صفحه رشد استخوان قرار داشته باشند (جایی كه سلول های جدید استخوانی تولید می شوند)، ممكن است مشكلات دراز مدت رشدی ایجاد نمایند. در این صورت پزشك از شما خواهد خواست كه این منطقه را برای مدت یك سال یا بیشتر مورد نظارت قرار دهد، تا مطمئن شود كه روند بهبود به خوبی طی می شود.

بهترین راه برای جلوگیری از شكستن استخوان ها چیست؟

باید مطمئن شوید كه خانه شما كاملا ایمن است. همچنین باید از یك صندلی ماشین ایمن كه به درستی نصب شده است استفاده كنید. هنگامی كه كودك به دوچرخه سواری، اسكیت یا اسكی می پردازد نیز مطمئن شوید كه لباس ها و تجهیزات ایمنی و محافظتی لازم را پوشیده است.