لالای فرشته

اسهال

childhealth-1

چطور مطمئن شوم كه كودك من اسهال دارد؟

علت اسهال كودك من چیست؟

1- بیماری ویروسی یا باكتریایی

2- انگل

3- دوره ی مصرف آنتی بیوتیك یا ماده خوراکی

بیماری ویروسی

هر نوع ویروسی – مانند روتوویروس، آدنوویروس،كالیسی ویروس،استروویروس، و آنفلوآنزا -می تواند سبب ایجاد اسهال، تهوع، درد‌های شكمی، تب، لرز، و درد كشیدن گردد.

بیماری باكتریایی

باكتری ها – مثل سالمونلا، شیگلا، استافیلاكوكوس، كمپیلوباكتر، یا اشرسیاكولی -نیز می توانند موجب اسهال شوند. اگر كودك شما مبتلا به یك بیماری باكتریایی ا‌ست ممكن است به اسهال شدید، به همراه گرفتگی عضلات داخلی، خون در مدفوع روان، و تب دچار شود. (ممكن است حالت تهوع هم داشته باشد، یا نداشته باشد). برخی از بیماری های باكتریایی خود به خود از بین می روند، لیكن برخی دیگر، مثل اشرسیاكولی كه در گوشت نپخته و دیگر منابع غذایی یافت می‌شود می توانند بسیار جدی و خطرناك باشند. لذا اگر كودك شما این نشانه ها را دارد، او را نزد پزشك ببرید. پزشك او را معاینه كرده و احتمالاً مدفوع اش را برای ردگیری هر نوع بیماری باكتریایی مورد بررسی قرار خواهد داد.

عفونت گوش

در برخی موارد، عفونت گوش (كه ممكن است ویروسی یا باكتریایی باشد) می تواند اسهال ایجاد كند. كودك شما ممكن است علاوه بر درد گوش، حالت تهوع، استفراغ و كم اشتهایی نیز داشته باشد یا به تازگی سرما خورده باشد.

انگل ها

بیماری های انگلی نیز می توانند اسهال ایجاد كنند. اگر كودك شما از یك بیماری انگلی رنج ببرد، ممكن است اسهال، نفخ، بادشكم، استفراغ، گرفتگی عضلات داخلی و مدفوع شل را نیز تجربه كند. این جور بیماری ها به آسانی كنترل می شوند، و درمان آنها در برگیرنده ی داروهایی خاصی است كه معاینه‌ توسط دكتر را ضروری می كند.

آنتی بیوتیك ها

اگر كودك شما در طول یك دوره مصرف آنتی بیوتیك یا پس از آن دچار اسهال شده است، ممكن است به سبب مصرف داروها باشد، كه باكتری های مفید روده را نیز به همراه باكتری های بیماری زا از بین می برد. بدون توصیه پزشك مصرف داروهای تجویز شده را متوقف نسازید.

آب میوه ی زیاد

آب میوه ی زیاد (مخصوصآً آب میوه های حاوی سوربیتول و سطوح بالایی از فروكتوز) یا مقادیر زیاد از نوشیدنی های شیرین می تواند معده ی كودك را ناراحت كند و منجر به شل شدن مدفوع او گردد. كاستن از میزان مصرف این نوشیدنی ها می تواند ظرف یك یا چند هفته مشكل را حل كند. پیشنهاد آكادمی پزشكان اطفال آمریكا (AAP) این است كه در روز بیش از یك لیوان كوچك آب‌ میوه به كودك خود ندهید.

حساسیت غذایی

اگر كودك شما در تنفس مشكل پیدا كند یا صورت و لب های او باد كرده باشد، با اورژانس تماس بگیرید. آلرژی غذایی (كه در نتیجه ی آن سیستم‌ ایمنی بدن به پروتئین های معمولاً بی ضرر غذاها واكنش نشان می دهد) می تواند بلافاصله یا طی چند ساعت منجر به واكنش های ملایم یا شدید شود. علایم این اتفاق ممكن است شامل اسهال، بادشكم، درد شكمی، و وجود خون در مدفوع باشد. در موارد حادتر، حساسیت می تواند باعث كهیر، خارش پوست، تورم و مشكلات تنفسی نیز بشود.

پروتئین های شیر رایج ترین آلرژی زاهای غذایی هستند. دیگر موارد شامل تخم مرغ، بادام زمینی، سویا، گندم، دانه های درختی، ماهی و صدف است. اگر فكر می كنید كه كودك تان با آلرژی غذایی روبروست، با دكترش مشورت كنید.

عدم تحمل غذایی

برخلاف آلرژی غذایی، عدم تحمل غذایی (كه برخی اوقات حساسیت غذایی نیز خوانده می شود ) واكنشی غیر عادی است كه ربطی به سیستم ایمنی بدن ندارد. عدم ‌تحمل لاكتوز یك نمونه از چنین مشكلاتی است.

اگر كودك شما نمی تواند لاكتوز را تحمل كند، بدین معناست كه بدن او لاكتاز كافی، آنزیم لازم برای هضم و تجزیه ی لاكتوز (قند موجود در شیر گاو و دیگر لبنیات)، تولید نمی كند. وقتی كه لاكتوز تجزیه نشده در بدن باقی می ماند، می تواند به علایمی چون اسهال، درد شكمی، نفخ، و باد شكم منجر شود. این علایم معمولاً نیم ساعت تا دو ساعت پس از مصرف محصولات شیر پدید می آیند.

ضمناً، اگر كودك شما مورد حاد اسهال دارد، ممكن است موقتا در تولید لاكتوز با مشكل روبرو شود، و در نتیجه به مدت یك یا دو هفته علایم عدم تحمل لاكتوز را نشان دهد.

مسمومیت

اگر كود‌كتان اسهال و استفراغ دارد ممكن است چیزی غیر‌ مواد غذایی بلعیده باشد، مثل دارو، ماده ای شیمیایی، یا یك گیاه؛ در این صورت بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید. و اگر از هوش رفته و در تنفس مشكل دارد، سریعاً وی را به مركز درمانی برسانید. دیگر علایم این اتفاق می تواند خستگی و تشنج باشد.

با اسهال فرزندم چه برخوردی داشته باشم؟

اسهال، گرچه به ندرت و در صورت عدم برخورد مناسب، می تواند كودك شما را به سبب از دست دادن آب بدنش راهی بیمارستان كند، لذا اولین كاری كه باید بكنید نوشاندن مایعات كافی به وی است. اگر كودك شما استفراغ هم داشته باشد، نوشاندن آب اضافی به وی كار آسانی نخواهد بود. اگر كودك نمی تواند آب كافی بنوشد، یا اگر اسهال او حاد است (یك یا چند بار دفع روان در هر دو ساعت)، با دكترش تماس بگیرید تا یك راه حل پزشكی پیش پایتان بگذارد. راه حل هایی از جمله الكترولیت ها در داروخانه ها یافت می شوند، و آن چنان مزه های خوبی دارند كه اغلب كودكان در مواقع از دست دادن آب بدنشان مایل به نوشیدن آنها خواهند بود. از مایعات شیرین شده مثل سودا، نوشیدنی های انرژی زا، آب قند، و آب میوه های رقیق نشده پرهیز كنید؛ همین طور از ژله ها. همه ی این ها حاوی قند هستند، كه آب را به روده ها كشانده و اسهال را تشدید می كند.

پزشكان توصیه می كنند كه به كودك مبتلا به اسهال غذای جامد بخورانیم. در حالی كه خوراندن رژیم غذایی كلاسیك BRAT (موز، برنج، پوره ی سیب، و نان برشته ی خشك) هیچ مشكلی ندارد، آكادمی پزشكان اطفال آمریكا عقیده دارد كه خوردن یك رژیم غذایی نرمال شامل موادی چون كربوهیدرات های مركب (مثل نان، برشتوك صبحانه، و برنج)، گوشت های ملایم، میوه، ماست، و سبزیجات، خطری در پی نخواهد داشت. در واقع، یك رژیم غذایی استاندارد و سالم، چون مواد مغذی اساسی لازم برای مبارزه با بیماری را به بدن باز می گرداند، می تواند حتی از طول دوره ی مبارزه ی كودكتان با بیماری نیز بكاهد.

اگر كودك پیش دبستانی شما موقتاً از خوردن خودداری می كند، نگران نباشید. تا زمانی كه آب بدنش را كامل از دست نداده است، اشتهای وی ظرف یك یا دو روز باز خواهد گشت. مطالعات نشان داده است كه باكتری های زنده ی موجود در ماست، ابزاری بی خطر و موثر برای كاهش میزان و طول دوره ی اسهال هستند. این راهی آسان برای برخورد با مشكل است، مخصوصاً اگر كودك شما مزه ی ماست را دوست داشته باشد. مطمئن شوید كه ماستی كه خریده اید حاوی لاكتوباسیلیوس یا موجودات زنده باشد. اگر كودك شما در طول دوره ای كه دچار اسهال است احساس ناراحتی كند، سعی كنید او را ماساژ داده و پوشك او را همواره خشك نگه دارید. اگر بلد است خود دستشویی برود، آماده باشید كه لباس زیرش را زود عوض كنید چون ممكن است نتواند خود را به موقع به دستشویی برساند، یا موقتا پوشك یك بار مصرف به او بپوشانید. مراقبت و نوازش زیادی از او به عمل آورید، و در موقع عوض كردن او از كرم قنداق استفاده كنید، زیرا كه باسن او در اثر مدفوع روان به آسانی دچار قرمزی و سوختگی می شود.

آیا دادن داروهای اسهال بزرگسالان به كودك خوب است؟

خیر، بدون تجویز پزشك به كودك خود داروی ضد اسهال بزرگسالان ندهید. این داروها می تواند برای كودكان خطرناك باشد.

چه زمانی باید با پزشك تماس گرفت؟

اگر كودكتان اسهال گرفته باشد و تا 24 ساعت بهبودی در او مشاهده نشود، با پزشكش تماس بگیرید. همچنین اگر اسهال داشته باشد و هر یك از علایم زیر مشاهده شود نیز با دكتر تماس بگیرید:

• استفراغ های مكرر

• علایم از دست دادن آب بدن، مثل خشكی دهان و ادرار كم (كمتر از یك بار در هر 6 ساعت)

• خون در مدفوع یا مدفوع سیاه رنگ

• درجه ی تب بالا – 103 درجه ی فارنهایت (39.4 درجه سلسیوس) یا بیشتر.

چطور می توان از ابتلای كودك به اسهال مرتب جلوگیری نمود؟

شستن مرتب دست ها بهترین دفاع است، زیرا كه میكروارگانیسم های عامل اسهال به آسانی از دست ها به دهان منتقل می شوند. به عنوان مثال، كودك شما می تواند در اثر گذاشتن انگشت خود در دهان مبتلا به اسهال شود، مخصوصا اگر انگشتش به كودكان دیگر یا اشیایی كه با مدفوع اسهالی تماس داشته است، خورده باشد. به فرزند خود بیاموزید كه دست هایش را پیش از خوردن غذا و پس از رفتن به دستشویی،كاملاً با صابون و آب گرم بشوید. دست های خود را نیز بارها بشویید، مخصوصاً پیش از تهیه ی غذا برای كودك یا پس از تماس با پوشك آلوده یا استفاده از دستشویی. همچنین، مطمئن شوید غذای سالمی تهیه می كنید و آشپزی ایمنی دارید.