لالای فرشته

گام هفتم

تعمیق محبت به ولی خدا در دوران نوجوانی

در نظام تربیتی اسلام، دوران نوجوانی، دوران اطاعت است. در این دوره، باید آموزه های دینی، به صورت آمیزه ای از احساس و عقل به فرزندان ارائه شود؛ زیرا در این دوره، فرزندان، نه احساس و عواطف محض هستند و نه برخوردار از قدرت عقلانی كامل؛ از این رو متولیان تربیت باید هنرمندانه با آمیختن عقل و احساس و گره زدن اندیشه و عاطفه و محبت، در پی تعمیق محبت نوجوانان به امام زمان شان باشند.

اگر پدران و مادران توفیق یابند كه در این دوره، عشق همراه با معرفت را در فرزندان خود ایجاد كنند، تا حدود زیادی توانسته اند به رسالت خود در تربیت نسل ولایی عمل نمایند.

یكی از راهكارهای مؤثر برای ایجاد عشق و محبت به ولی خدا در نوجوانان، استفاده از صناعات ادبی، مانند مجاز، تشبیه و استعاره و آرایه های ادبی است؛ چرا كه تأثیر كلام ادبی، موزون و فصیح در نوجوان، بسیار زیاد است. نوجوان در این دوره، به كلام بلیغ و آراسته به زیورهای ادبی، بسیار علاقه مند است.

به ویژه تأثیر عنصر خیال انگیزی ادبی در نوجوان، تأثیر بسیار شگفت و مرموزی دارد. خیال انگیزی، سبب تحریك عاطفه و احساس نوجوان است و موجب افزایش درجه اثرپذیری در او می شود. پاسكال می گوید: «اعتقاد اكثر مردم، تحت تأثیر عاطفه است، نه دلیل و برهان». می توان این نكته را به سخن پاسكال افزود كه حتی عقایدی كه انسان براساس دلیل و برهان می پذیرد، در صورتی از نفوذ و ثبات در روحیه اش برخوردار خواهد شد كه با عاطفه و احساس او آمیخته شود. علامه مظفر تصریح می كند: «تخیل، از مهم ترین عوامل مؤثر بر نفوس است».

طبق نامه ی 31 نهج البلاغه كه منشور تربیتی دین است، آن گاه كه مولای متقیان قصد دارد فرزند خود، امام حسن مجتبی علیه السلام را ـ كه در سنین نوجوانی بود مورد خطاب قرار داده و سفارشات خویش را به فرزندش برساند، به زیبایی از صناعات ادبی اعم از مجاز، تشبیه، استعاره و كنایه استفاده می كند، تا با بهره گیری از فصاحت و بلاغت، حكمت های ژرف و معارف ناب را در قالب های بیانی خیال انگیز، به فرزندش القاء نماید.

به هر حال، از بهترین وسیله ها برای بیدارسازی عواطف نوجوان و تحریك عشق و علاقه او به ولی خدا و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف استفاده از فنون فصاحت و بلاغت و صناعات ادبی است؛ ادبیاتی كه در این دوره بسیار مورد توجه نوجوان است و ضمیر و باطن او را تحت تأثیر قرار می دهد گفتارهای تربیتی آراسته به آرایه های ادبی و زیور فصاحت و بلاغت، غوغایی در درون نوجوان بر پا می كند كه هیچ ابزاری به این اندازه، برای بیدارسازی فطرت پاك نوجوان مؤثر نمی باشد.

در آموزه های دینی، ضمن این كه محبت اهل بیت علیهم السلام را اساس دین دانسته اند، به محبان آن خاندان نویدهای بسیاری داده اند؛ نویدهایی چون:

هر كس با محبت آل محمد بمیرد، شهید مرده است؛ آمرزیده می میرد؛ با ایمان كامل می میرد؛ فرشته مرگ او را به بهشت مژده می دهد؛ در قبرش دو در به روی بهشت گشوده می شود و قبر او زیارتگاه فرشتگان رحمت الهی می شود.